HUZUREVLERİ İLE HUZUREVİ YAŞLI BAKIM VE REHABİLİTASYON MERKEZLERİ YÖNETMELİĞİ
BEŞİNCİ KISIM : Hizmet ve İşleyiş
BİRİNCİ BÖLÜM : Kabul
Başvuru Merciileri
Madde 52 - Huzurevi ve Merkezlerde bakım görmek isteyen yaşlılar;
a) Yaşadıkları mahaldeki Huzurevi ve/veya Merkez Müdürlüğüne,
b) İlçe Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğüne,
c) İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne,
d) Genel Müdürlüğe bir dilekçe ile başvuruda bulunabilir.
Mülki idare amirleri, muhtarlar, kolluk kuvvetleri, belediye başkanlıkları, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile vatandaşlar tarafından il müdürlüklerine bildirilen acil durumdaki yaşlılar için, kabul süreci başlatılır.
Basın yayın organlarındaki haberler de bildirim olarak kabul edilir.
Kabul koşulları
Madde 53 - Huzurevlerine ve Merkezlere kabul edilecek yaşlılarda aranacak nitelikler aşağıdadır.
a) Huzurevlerine kabul koşulları:
1) 60 yaş ve üzeri yaşlarda olmak,
2) Kendi gereksinimlerini karşılamasını engelleyici bir rahatsızlığı bulunmamak yeme, içme, banyo, tuvalet ve bunun gibi günlük yaşam etkinliklerini bağımsız olarak yapabilecek durumda olmak,
3) Ruh sağlığı yerinde olmak,
4) Bulaşıcı hastalığı olmamak,
5) Uyuşturucu madde yada alkol bağımlısı olmamak,
6) Sosyal ve/veya ekonomik yoksunluk içinde bulunduğu sosyal inceleme raporu ile saptanmış olmak.
b) Merkezlere kabul koşulları:
1) 60 yaş ve üzeri yaşlarda olmak,
2) Bedensel ve zihinsel gerilemeleri nedeniyle süreli ya da sürekli olarak özel ilgi, desteğe, korunmaya ve rehabilitasyona gereksinimi olmak,
3) Ruh sağlığı yerinde olmak,
4) Bulaşıcı hastalığı olmamak,
5) Uyuşturucu madde ya da alkol bağımlısı olmamak,
6) Sosyal ve/veya ekonomik yoksunluk içinde bulunduğu sosyal inceleme raporu ile saptanmış olmak.
Huzurevi ve merkezlere kabul koşullarına sahip olmasına karşın, ilgili belgeler düzenleninceye kadar mağdur olabileceği düşünülen yaşlı için sosyal inceleme raporu düzenlenir ve mülki idare amiri onayı ile kuruluşa misafir olarak kabul edilir. Daha sonra ilgili belgeler düzenlenir, yaşlı aynı kuruluşta kalır yada başka kuruluşa tertibi yapılır.
Huzurevi ve merkezlere girmek üzere başvuran, ekonomik yoksunluğu saptanan ancak sırada bekleyecek olan yaşlılara, gerek duyulması halinde il müdürlüğünce ayni ve nakdi yardım yapılır.
Düzenlenmesi gereken belgeler
Madde 54 - Başvuruya ilişkin olarak düzenlenmesi gereken belgeler aşağıdadır:
a) Dilekçe,
b) Vukuatlı nüfus kayıt örneği,
c) İkametgah belgesi,
d) Gelir durumunu gösterir belge örnekleri,
e) Sağlık kurulu raporu,
f) Sosyal çalışmacı tarafından düzenlenecek sosyal inceleme raporu,
g) İl müdürlüğünce düzenlenecek yoksulluk belgesi.
Sağlık kurulu raporunun karar bölümünde; "Huzurevine girmesinde sakınca yoktur" ya da "Huzurevi, Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde bakım görmesinde sakınca yoktur" ibaresi yer almalıdır.
Ancak, sosyal çalışmacının sosyal inceleme esnasında yaşlının tamamen yatağa bağımlı olduğunu gözlemlemesi durumunda, sağlık kurulu raporu yerine uygun gördüğü uzmanlık dalındaki bir doktordan alınacak raporu istisnai olarak kabul etme hakkı saklıdır.
Sosyal çalışmacı tarafından yaşlının ikametgahında yapılacak sosyal inceleme sonucunda düzenlenecek raporun sonuç ve değerlendirme bölümünde; sosyal, fiziksel, ekonomik, ruhsal, zihinsel özellikleriyle değerlendirilen yaşlıya uygun hizmet modeli, hangi kuruluşa yerleştirilmesinin uygun olacağı bilgileri yer almalıdır.
Sosyal inceleme sırasında ekonomik yoksunluğu saptanan yaşlı hakkında tapu, vergi dairesi ve mal müdürlükleri ile belediye başkanlığında yapılacak araştırmalarda adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul bulunmadığının saptanması durumunda il müdürlüğünce yoksulluk belgesi düzenlenir.
Yaşlı kabulü
Madde 55 - Sosyal inceleme raporu ve düzenlenen diğer belgeler ile birlikte değerlendirilen yaşlı kabul edilir, sıraya alınır ya da reddedilir.
Kabulü uygun görülen yaşlının dosyası, yaşlının cinsiyeti, kalmak istediği oda tipi ve başvuru tarihi itibarıyla sıraya konulur. Sırası gelen yaşlıya çağrı yapılır. Çağrıya icabet etmeyen yaşlıya son çağrı yapılır. Gelmemesi durumunda dosya işlemden kaldırılır.
İKİNCİ BÖLÜM : Yaşlının Ayrılışı
Yaşlının kuruluştan ayrılışı
Madde 56 - Kuruluşta bakım gören yaşlıların;
a) Kendi ya da yakınının isteği ile bir başka yerde yaşamını sürdürmek istemesi,
b) Kendi isteği ile Genel Müdürlüğe bağlı bir başka kuruluşa nakil edilmesi,
c) Kuruluşu terk etmesi,
d) Kendi isteği dışında bir başka kuruluşa disiplin nedeniyle nakil edilmesi,
e) Vefatı durumlarında kuruluşla ilişkisi kesilir.
Yaşlının kendisinin ya da yakınlarının isteği ile ayrılış
Madde 57 - Kendisinin ya da yakınlarının isteği ile bir başka yerde yaşamını sürdürmek isteyen yaşlıların dilekçe vermesi ve aylık bakım ücreti borcu bulunmaması durumunda, sosyal servis görevlilerinin uygun görüşü, kuruluş müdürünün onayı ile kuruluşla ilişkisi kesilir.
Bu şekilde ilişkisi kesilmiş olup, kabul edilebilir mazeretleri olan yaşlılar, kuruluşa en fazla iki kez yeniden kabul edilebilir.
Ayrılış ve yeniden kabul arasındaki sürenin bir yıldan fazla olması durumunda; yaşlının isteminin uygun görülmesi, sağlık kurulu raporunun yenilenmesi, depozitoyu ve aylık bakım ücretini peşinen yatırması esastır.
Kendi isteği ile nakil
Madde 58 - Yaşlının kendi isteği ile nakil işlemlerinde;
a) Nakil gerekçesinin ve nakil istediği kuruluş adının belirtildiği bir dilekçe ile kuruluş müdürlüğüne başvurması,
b) Sağlık gerekçeli istemlerde sağlık raporu, ailevi gerekçeli istemlerde de nakil istediği ilde bulunan yakınlarının adları ve ikamet belgelerinin eklenmesi,
c) Sosyal inceleme raporu ile uygun görüş verilmesi,
d) Dilekçe ve ekleri ile sosyal inceleme raporunun bir üst yazı ile il müdürlüğüne gönderilmesi esastır.
Talebi uygun görülen yaşlıların nakilleri Genel Müdürlükçe yapılır. Ancak yaşlının aynı ilde bulunan bir başka kuruluşu istemesi durumunda nakil işlemi il müdürlüğünce yapılır.
Nakil yapılan kuruluşta boş yer olmaması durumunda yaşlı sıraya alınır. Çağrı yapılmaksızın, yaşlının kaldığı kuruluşla ilişkisi kesilmez.
Kuruluşu terk etme
Madde 59 - Kuruluşu izinsiz terk eden yaşlının yakınlarına ve ilgili makamlara bilgi verilir.
Yeri belirlenen yaşlıya yazılı bildirim yapılmasına rağmen, 15 gün içerisinde kuruluşla iletişime geçmemesi durumunda, il müdürlüğünün onayıyla ilişiği kesilir.
Yaşlının yerinin belirlenememesi durumunda, kuruluşu terk ettiği tarihi takip eden birinci ayın sonunda kuruluşla ilişkisi kesilir.
Bu şekilde ilişkisi kesilenlerin en fazla iki kez yeniden kabulü yapılabilir. Ayrılış ve yeniden kabul arasındaki sürenin bir yıldan fazla olması durumunda sağlık kurulu raporunun yenilenmesi ve aylık bakım ücretini peşin yatırması esastır.
Yaşlının vefatında yapılacak işler
Madde 60 - Vefat eden yaşlıya ilişkin olarak yapılacak işler aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
a) Ölüm raporu düzenletilir.
b) Vefat eden yaşlının üzerinde, odasında, emanet kasasında, emanet eşya deposunda bulunan para, mücevher ve kıymetli kağıtları ile kişisel eşyaları müdür yardımcısı, sosyal çalışmacı, psikolog, hemşire ve ayniyat saymanı olarak görev yapan personel arasında oluşturulan üç kişilik bir heyet aracılığıyla saptanarak, tutanağa bağlanır.
c) İlgili Sulh Hukuk Hakimliğine yaşlının kimlik belge örneği, var olan yakınlarının isim ve adresleri, eşya saptama tutanağı ve bulunuyor ise vasiyetnamesinin eklendiği bir yazı ile bildirilir. Tereke tespitine gelen heyete, eşyalar teslim edilir.
d) Vefat eden yaşlının yakınlarına haber verilir ve cenaze teslim edilir.
e) Yakınları bulunmayan ya da yakınları cenazeyi kaldıracak durumda olmayanların cenazeler teçhiz, tekfin ve defin işleri usulünce yapılır.
f) Tıbbi ve adli sakıncaları olan cenazenin, yakınlarına teslimi mer'i usullere göre yapılır.
g) Kuruluşta vefat eden yaşlının nüfus cüzdanının aslı yoksa örneği iliştirilerek, düzenlenen ölüm tutanağı on gün içinde yerel nüfus idaresine gönderilir.
h) Sağlığında yazılı ve imzalı olarak kuruluşa bağışladığını bildirdiği eşyalar hariç, vefat eden yaşlının hiçbir eşyası, kuruluş müdürlüğünce alıkonulamaz.
ı) Hastanede ya da izinli iken vefat eden yaşlılar için düzenlenmiş ölüm raporu sağlanarak, dosyasında saklanır. Kuruluşta var olan eşyaları için, gerekli işlem yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : İzin ve Ücret
İzin
Madde 61 - Yaşlıların izin durumuna ilişkin esaslar aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
a) Yaşlılar kuruluş dışına alışveriş ve gezmeye gitmekte sosyal servis sorumlularını haberdar etme koşuluyla serbesttir.
b) Yaşlılara bir yıl içinde sürekli bir ay olmak üzere toplam üç aydan fazla olmamak kaydıyla izin verilir. Zorunlu hallerde yaşlının talebi ve Müdürün onayı ile bu izin süresi uzatılabilir.
c) Ücretli yaşlı izinde olduğu sürede de aylık bakım ücretinin tamamını ödemekle yükümlüdür.
Kuruluş müdürlüğünce yukarıdaki esaslar dahilinde verilen izin süresi sonunda kuruluşa dönmeyen ve geçerli bir mazereti olmadığı saptanan yaşlının ücreti ödenmiş olsa dahi, il müdürünün onayı ile kuruluşla ilişkisi kesilir.
Bu şekilde ilişkisi kesilen yaşlının kuruluş müdürlüğünce kabul edilebilir mazeretini belgelemesi durumunda, tekrar kabulü yapılabilir.
Ücret durumu
Madde 62 - Kuruluş yaşlılarından alınacak aylık bakım ücreti, oda, yatak, yemek ve bakım giderlerini kapsar.
Ücrete ilişkin genel esaslar aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
a) Sosyal inceleme raporu dayanak alınarak; kanunen bakmakla yükümlü kimsesi olmayan, sosyal güvenlik kuruluşlarından emekli, dul ve yetim aylığı almayan, yapılacak araştırmalar sonucunda adına kayıtlı menkul ve gayrimenkulü bulunmadığı ya da adına kayıtlı gayrimenkulü olup da, sağladığı gelirle yaşamını sürdüremeyeceğinin saptanması sonucunda yoksulluk belgesi düzenlenen yaşlılar ile kanunen bakmakla yükümlü kimsesi olup da, yükümlülerin ekonomik gücünün yeterli olmadığı saptanan yaşlılar ücretsiz, ekonomik gücü yeterli olup da, sosyal yoksunluk içinde bulunan yaşlılar ise ücretli olarak kabul edilir.
b) Bakım ücretini yaşlı yakınlarının ödemesi halinde ödemeyi üstlenenden, yüklenme senedi alınır.
c) 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun uyarınca aylık bağlanan kişiler, bu gelirlerinden başka hiçbir yerden geliri olmadığını belgelemesi durumunda, varsa eşleri ile birlikte ücretsiz kabul edilir.
d) Kuruluşta bulundukları süre içerisinde olağanüstü bir nedenle gelir ve varlıklarını kaybedenler ve kendilerine kanunen bakmakla yükümlü kimsesi bulunmayan ya da olup da yükümlüsünün ekonomik gücü yeterli olmayan ve bu durumu belgeleyen yaşlılar hakkında düzenlenecek sosyal inceleme raporu dayanak alınarak kuruluş müdürünün onayı ile ücretsiz kalmaları sağlanır.
e) Kuruluşa ücretsiz olarak kabul edilen ancak ücretlerini ödeyecek kadar mal ve geliri bulunduğu saptananlar hakkında, gerekli kanuni işlemler yapılarak bakım ücretliye dönüştürülür. Geriye yönelik borç çıkarılarak, kanuni faiziyle birlikte tahsil edilir. Ücretli bakımı kabul etmeyenlerin İl Müdürlüğünün onayı ile kuruluşla ilişkisi kesilir, ancak borç ödeme yükümlülüğü saklı kalır.
f) Ücretin her ayın 10 una kadar peşin olarak tahsil edilmesi esastır. Ancak ilgili ay içinde tahsil edilmek koşuluyla yaşlı veya yaşlı yakınlarının gelirlerine yönelik özel durumlarını belgelemesi durumunda o yaşlıya ait ödeme günü saptanabilir.
g) Ücretli yaşlılardan talebi olanlara, yapılacak değerlendirme sonucuna göre mağduriyetlerinin önlenebilmesi amacıyla, aylık bakım ücretinde indirim yapılabilir.
h) Kabul edilebilir bir mazeret göstermeksizin ücret yatırmayan yaşlı veya yaşlı yakınlarına ilgili ayın en geç 25'inde yazılı uyarı yapılarak, ay sonuna kadar ödeme yapması istenir ve tahsili sağlanır. Farklı tarihlerde 3 kez uyarı yapılan yaşlı il müdürlüğünün onayı ile kuruluşla ilişkisi kesilir.
ı) Kabul sırasında, yaşlılardan, kalacakları oda ücretinin bir aylık tutarı kadar depozito alınır. Her hangi bir nedenle kuruluştan ayrılan yaşlı ya da yakınının depozito belgesini müdürlüğe sunması koşulu ile borç var ise kanuni faiziyle birlikte tahsil edilerek, kalanı iade edilir. Nakil olan yaşlı gittiği kuruluşta depozito yatırır.
i) Kabul sırasında gün hesabı ile ücret tahsil edilir. Nakil nedeniyle kuruluştan ayrılacak yaşlıdan da gün hesabı ile ücret tahsil edilir.
k) Nakil dışındaki nedenlerle yaşlı kuruluştan ayrıldığında, tahsil edilen ücret iade edilmez. Ancak bir aydan fazla peşin alınan ücretler iade edilir.
Yukarıdaki genel esaslar çerçevesinde her yıl içinde alınacak ücretler Genel Müdürlükçe tespit edilir.
Ücret tahsili
Madde 63 - Aylık bakım ücretleri, kuruluş döner sermaye saymanlığınca tahsil edilir. Döner Sermayesi olmayanlarda ise, İl Sosyal Hizmetler Saymanlığına ödenir.
Tahsilat, Döner Sermayeli Kuruluşlarda, 01/10/1984 tarihli ve 18532 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Döner Sermaye İşletmeleri Yönetmeliği, diğer kuruluşlarda ise bütçe esaslarına göre yapılır.
Aylık bakım ücretini zamanında ödemeyenlere, kanuni faiz tahakkuk ettirilir.
Ücretleri zamanında tahsil etmeyen görevliler hakkında işlem yapılır.
Ücret indirimi
Madde 64 - Ücretli yaşlıların ücret artışlarından doğabilecek mağduriyetlerini önleme amacıyla ücret indirimi yapılabilir. İndirim, her yıl Genel Müdürlükçe belirlenen oranlar üzerinden yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM : Yardımlar
Harçlık
Madde 65 - Hiçbir yerden geliri olmayan ücretsiz yaşlılara sosyal inceleme raporu dayanak alınarak kuruluş müdürün teklifi ve il müdürlüğünün onayı ile onay tarihini takip eden ilk aydan itibaren 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin 1 inci fıkrasında belirtilen gösterge rakamının, her yıl Bütçe Kanunu ile saptanan memur aylıklarına uygulanan katsayı çarpımı sonucu bulunacak miktar üzerinden hiçbir kesinti yapılmaksızın net aylık harçlık verilir.
Harçlık verilme esasları
Madde 66 - Harçlık verilme esasları aşağıda belirtildiği gibi düzenlenmiştir.
a) Genel Müdürlükçe gönderilen ödenekten kuruluş mutemetliğince hazırlanacak bordroya göre, Saymanlıktan alınarak imza karşılığında yaşlıya ödenir.
b) Bir başka kuruluşa nakledilen yaşlının nakil dosyasında aldığı en son harçlık belirtilir ve gittiği kuruluşta harçlığı devam ettirilir. Yaşlılık aylığı alanlara harçlık bağlanmaz.
c) 65 yaşını doldurmuş her ücretsiz yaşlıya, aylık bağlanmasına ilişkin gerekli işlemler müdürlükçe başlatılır ve sonuçlandırılır. Aylık bağlanana kadar harçlık ödenir.
Yol Masrafı
Madde 67 - Bir başka kuruluşa nakli yapılan, başka bir ilde tedavisi uygun görülen, dinlenme amaçlı kamplara katılacak olan ücretsiz yaşlıların yol masrafları kaldıkları kuruluş müdürlüğünce Genel Müdürlükçe gönderilen ödenekten karşılanır. Tiyatro, koro ve benzerleri sosyal etkinliklerde görev alan yaşlıların turne yol masrafları ile kendi isteği dışında nakli yapılan ücretli yaşlıların yol masrafları da Genel Müdürlük ödeneklerinden karşılanır.
Tedavi Yardımı
Madde 68 - Kuruluş Müdürlüğünce ücretsiz yaşlılara sağlık karnesi verilmesi, tedavi ve muayene isteği düzenlenmesi esastır. Ücretsiz yaşlıların muayene ve tedavi giderleri Genel Müdürlükçe gönderilen ödenekten karşılanır.
Tedavi yardımının verilme esasları
Madde 69 - Tedavi yardımının verilme esasları aşağıda belirtildiği gibi düzenlenmiştir.
a) Yaşlıların sevki öncelikle kuruluş tabipliğine, yok ise sağlık ocağı veya devlet hastanesine yapılır. Devlet hastanesi gerekli görür ise, kamu kurum ve kuruluşları ile üniversite hastanelerine sevk edebilirler. Üniversite hastanesince sürekli kontrolü uygun görülenler, doğrudan üniversite hastanesine sevk edilir.
b) Uzman tabip tarafından uygun görülen işitme cihazları, çeşitli protez ve ortezler, tedavi cihaz ve malzemelerinin kuruluş müdürlüğünce veya resmi sağlık kurum ve kuruluşlarınca sağlanması esastır.
c) Ücretli yaşlıların tedavi giderleri aylık bakım ücretinin dışında olup, kendileri tarafından karşılanır.
d) Ücreti yakınları tarafından ödenenlerin ilaç ve tedavi masraflarını karşılamak ve tedavisini yaptırmak yaşlı yakınlarının yükümlülüğündedir.
e) Kuruluş müdürlüğü kendi başına hastane işlemlerini yapamayacak durumdaki yaşlılara eşlik edecek personel ve araç sağlamakla yükümlüdür.
Ücretsiz yaşlıların tedavi yardımına ilişkin hususlar ayrıca Genel Müdürlükçe düzenlenir.
Giyim Yardımı
Madde 70 - Kuruluşta bakım gören ücretsiz yaşlıların giyecek gereksinimleri; Ek: 1'de yer alan miktarlar göz önüne alınarak aşağıdaki usul ve esaslara göre, Genel Müdürlükçe gönderilen ödenekten karşılanır.
Giyim yardımının verilme esasları
Madde 71 - Giyim yardımının verilme esasları aşağıda belirtildiği gibi düzenlenmiştir.
a) Giyecek yardımı ayni olarak yapılır.
b) Giyim eşyaları standart beden ölçülerine göre farklı model ve renklerde satın alınır veya yaptırılır. Yaşlıların görüşleri de alınır.
c) İklim koşulları göz önüne alınarak kışlıklar Ekim, yazlıklar Mayıs ayında verilir. Yeni kabul edilen yaşlının gereksinimi olması durumunda, yukarıda belirtilen aylar beklenmeksizin giyim eşyası verilir.
d) Kullanma süresi dolmadan, yenisi verilmez. Ancak kullanılamaz hale geldiği tutanakla saptanan eşyanın yenisi verilebilir.
e) Giyim eşyaları yaşlıya tutanakla teslim edilir ve tutanak dosyasında saklanır. Bir başka kuruluşa nakil durumunda da ilgili Müdürlüğe bildirilir.
f) Ücretsiz yaşlılara bağış ve benzeri yollarla gelen bazı giyim eşyalarının verilmesi durumunda, aynı eşyaları içeren giyim yardımı yapılmaz.
g) Kendisine teslim edilen giyim eşyasını sattığı belirlenen yaşlıların harçlık ya da aylığından bu eşyanın tutarı tazmin edilir.
Belirtilen eşya miktarları azami olup, uygulamada, kuruluş müdürlüğü takdir yetkisine sahiptir.
Huzurevleri Hizmetleri ve Uygulamalar >>