HUZUREVLERİ İLE HUZUREVİ YAŞLI BAKIM VE REHABİLİTASYON MERKEZLERİ YÖNETMELİĞİ
BEŞİNCİ BÖLÜM : Hizmetler
Bakım ve rehabilitasyon hizmeti
Madde 72 - Huzurevinde iken, zaman içerisinde bedensel ve zihinsel yeteneklerini değişik derecelerde yitirerek rehabilitasyona, sürekli ve özel bakıma gereksinim duyar hale gelenlere ve evlerinde iken bu duruma gelip, aile yanında bakımı güçleşenlere, her huzurevi bünyesinde tesis edilmesi zorunlu olan özel bakım bölümlerinde ve Sürekli Bakım ve Rehabilitasyon Merkezlerinde hizmet verilir.
Bu bölümlere 60 yaş ve üzerinde, ruh sağlığı yerinde, bulaşıcı bir hastalığı bulunmayan, yatağa bağımlı, felçli, bedensel, görme ve işitme özürlü, demanslı yaşlılar kabul edilir. Huzurevinde iken sürekli ve özel bakıma gereksinim duyan yaşlılar, özel bakım bölüme öncelikli olarak yerleştirilir. İlk başvurularda özel bakım bölümlerine kabul edilebilir.
Huzurevi olanakları göz önüne alınarak, özel bakım bölümleri ayrı bir birim olarak düzenlenir. Binanın giriş ya da birinci katında yer alması tercih edilir.
Özel bakım bölümleri kapasitesi, Genel Müdürlük onayı ile saptanır.
Özel bakım bölümü olan huzurevlerinde kalan yaşlılar başka bir kuruluşa nakledilmez.
Bakım ve rehabilitasyon hizmeti esasları
Madde 73 - Bakım ve rehabilitasyon hizmetinde;
a) Bölümlerin aydınlık ve ferah olması, havalandırma düzeneğinin bulunması, sürekli sıcak su sağlanması, odaların tekerlekli sandalye hareket edebilecek şekilde tefriş edilmesi, banyo ve tuvaletlerde özel düzenleme yapılması, yer döşemelerinin hijyenik özellikte olması, karyolaların ayarlanabilir ve tekerlekli olması, yatakların karyolaya uygun olması, yatak koruyucu alez kullanılması, havalı yatak bulundurulması, yatak üstü servis masası sağlanması, tüm tefriş malzemelerinin kolay temizlenir özellikte olması ve alarm düzeneği kurulması,
b) Bu bölümlerdeki yaşlıların yemeklerinin yedirilmesi, banyolarının yaptırılması, günlük ve anlık temizliklerinin yapılması, altı bağlananların temizlenmesi ve bezlenmesi, erkek yaşlıların sakal tıraşının yaptırılması, her gün ve gerektiğinde giysilerinin ve çarşaflarının değiştirilmesi, tırnaklarının kesilmesi, pişik kremi kullanılması, kuruluş içindeki diğer bölümlere getirilip, götürülmesi, rehabilite edici egzersizlerinin yaptırılması, yatak yaraları pansumanının yapılması, ilaçlarının düzenli verilmesi, tansiyon ve enjeksiyon takiplerinin yapılması, sağlık kuruluşlarına sevk edilenlere ve hastanede yatanlara eşlik edici personel verilmesi,
c) Ücretli yaşlıların kağıt bez masrafının yaşlı yada yakınlarınca sağlanması,
d) Diyetlerinin tabip önerisine uygun olarak diyetisyence hazırlatılması,
e) Gerektiğinde özel yemek salonu düzenlenmesi,
f) Yeterli sayıda personel görevlendirilmesi ve bu personelin belirli aralıklarla diğer bölümlerdeki personel ile çok sık olmayan aralıklarla değiştirilmesi esastır.
Özel bakım bölümlerindeki yaşlıların bakım ve hizmetlerine katkıda bulunmak üzere yaşlı özel yardımcısı çalıştırılmasına ilişkin hususlar Genel Müdürlük Genelgeleri ile ayrıca düzenlenebilir.
Beslenme
Madde 74 - Beslenmenin niteliği ve servisine ilişkin hususlar aşağıda belirtilen şekilde düzenlenmiştir.
a) Yemekler mevcut yaşlı sayısı ve yaşlıların özel durumları göz önüne alınarak Ek: 2'de yer alan esas ve rasyonlara uygun olarak verilir.
b) Kuruluş personeline öğle, nöbetçilere ise nöbet süresi içinde yer alan öğünlerde yemek verilir. Daimi iaşeye tabii personelden izin, hastalık veya diğer sebeplerle bir günden fazla kuruluştan ayrılmış bulunanlar ile izinli ve hastanede tedavi gören yaşlılara ait istihkak tabeladan çıkarılır.
c) Sağlıklı yaşlılara normal iaşe verilir. Hastalığı nedeniyle özel diyet hazırlanması gerekenlere tabip önerisiyle diyetisyen tarafından diyet hazırlatılır.
d) Kuruluşta düzenlenecek sosyal etkinliklerde ikram edilecek yiyeceklerin cinsi ve miktarı Müdürlükçe saptanarak, sipariş verilir ve cetvellere işlenir.
ALTINCI BÖLÜM : Disiplin Hükümleri
Uyarma
Madde 75 - Yaşlıya davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
Uyarmayı gerektiren fiil ve haller aşağıda belirtilmiştir.
a) Temizlik kurallarına uymamak,
b) Gerçeğe dayanmayan şikayet ve başvuruda bulunmak,
c) Kuruluşu İzinsiz terk etmek,
d) Ahlak dışı davranışta bulunmak,
e) Kuruluş içinde alkol ve uyuşturucu madde kullanmak ya da alkollü olarak Kuruluşa gelmek,
f) Yaşlılar ve personelle geçimsiz olmak ve sözlü tacizde bulunmak,
g) Dilencilik ve hırsızlık yapmak,
h) Kuruluş araç, gereç ve eşyalarına kasıtlı olarak zarar vermek,
ı) Yönetim hakkında kasıtlı yayın yaptırmak, resmi makamları gereksiz taciz etmek, görevliler ve yaşlılar hakkında asılsız ve onur kırıcı haber yaymak,
i) Dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak, kişilerin zararını hedef tutan davranışlarda bulunmak,
Oda, kat, blok değiştirme
Madde 76 - Yaşlının kendi isteği dışında odasının katının ya da bloğunun değiştirilmesidir. Bu durum kendisine yazı ile bildirilir.
Oda, kat ve blok değiştirmeyi gerektiren fiil ve haller aşağıda belirtilmiştir:
a) Uyarmayı gerektiren fiil ve halleri en fazla üç kez tekrarlamak,
b) Bulunduğu kat ve blok yaşlıları ile personeline fiziksel tacizde bulunmak
Kuruluş değiştirme
Madde 77 - Yaşlının kendi isteği dışında bir başka kuruluşa gönderilmesidir.
Kuruluş değiştirmeyi gerektiren fiil ve haller aşağıda belirtilmiştir.
a) Oda, kat ve blok değiştirmeyi gerektiren fiil ve halleri bir kez daha tekrarlamak ve yapılan mesleki çalışmalar sonucu olumlu gelişme sağlanamamak,
b) Yaşlı ve personele fiziki saldırıda bulunmak.
Ayrıca yaşlının kuruluşta can güvenliğinin tehlikede olduğu durumlarda kendi isteği dışında bir başka kuruluşa gönderilir.
Kuruluştan çıkarma
Madde 78 - Yaşlının bir daha kurum bakımına alınmama koşuluyla, kuruluştan çıkarılmasıdır.
Kuruluştan çıkarmayı gerektiren fiil ve haller aşağıda belirtilmiştir:
a) İdeolojik ve siyasi amaçlarla kuruluşun huzur, sükun ve çalışma düzenini bozmak ve bu amaçla başkalarını tahrik ve teşvik etmek,
b) Devletin itibarını düşürecek yada görevlilerin onurunu zedeleyecek tutum ve davranışlarda bulunmak,
c) 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkındaki Kanuna aykırı fiilleri işlemek ve fiilleri işlediği mahkemelerce hüküm altına alınmak,
d) Alkol ve uyuşturucu madde bağımlısı olduğu tabip raporu ile saptanmış olmak,
e) Yaşlıların ve personelin vücut tamlığını bozacak ve sağlığına zarar verecek şekilde fiil ve eylemde bulunmak,
f) Türk Ceza Kanunu uyarınca ağır hapis ve hapis cezasını gerektiren fiilleri işlemek ve fiilleri işlediği mahkemelerce hüküm altına alınmak,
g) Kuruluş değiştirmeyi gerektiren fiil ve halleri bir kez daha tekrarlamak,
Ayrıca yakalandığı akıl hastalığı nedeniyle diğer yaşlıların can güvenliğini tehdit eden yaşlılar da uzman tabip raporu ile kuruluş bakımından çıkartılır.
Türk Ceza Kanunu'na göre suç sayılan fiilleri işlemiş veya bu tür fiillere maruz kalmış yaşlılar ivedilikle adli makamlara ve Genel Müdürlüğe bildirilir.
Disiplin hükümlerinin uygulanması
Madde 79 - Disiplin Kurulunca uygun görülen uyarma ile oda, kat ve blok değiştirme işlemleri kuruluş müdürlüğünce yerine getirilir. Disiplin hükümleri uygulanan yaşlı, on gün içerisinde il müdürlüğüne itiraz edebilir.
Kuruluş değiştirme veya kuruluştan çıkarma hükümlerinin son karar mercii Genel Müdürlüktür.
Karar ve olay dosyasının Genel Müdürlüğe intikalini takip eden 15 gün içerisinde, durum değerlendirilerek Yaşlı Hizmetleri Daire Başkanlığı'nın görüşü, Genel Müdürlük Makamının onayı ile hüküm onanır ya da reddedilir.
Kuruluştan çıkarılan yaşlı, Genel Müdürlüğe bağlı kuruluşlara tekrar alınmaz.
Kuruluşu değiştirilen ve bir başka kuruluşa nakli yapılan yaşlı, sıra gözetilmeksizin kabul edilir.
ALTINCI KISIM : Çeşitli ve Son Hükümler
Mesleki çalışma
Madde 80 - Yaşlıların kuruluştaki yaşamlarını sağlıklı, huzurlu ve mutlu olarak sürdürebilmeleri amacıyla meslek elemanlarınca çalışma yapılır.
Bu çalışmalar; kuruluşa yeni kabul edilenlerin uyum sürecini hızlandırma, ruhsal sosyal ve ekonomik sorunlarını çözümleme, yaşlı-yaşlı, yaşlı-personel, yaşlı-yönetim, yaşlı-yaşlı yakınları ilişkilerini düzenleyici, bu konularda davranış değişikliği sağlamaya yönelik destekleyici programlar geliştirme, ruhsal sorunları tedavi etme, kendine zarar verme eğilimi saptanan yaşlıların tepkilerinin dikkate alınarak koruyucu önlemler geliştirme, gözetimi arttırma, yaşlıların aktif birey olmaları yönünde sosyal etkinlikler düzenleme, ruhsal sorunu olanlar için tedavi planı hazırlama ve gerçekleştirme, üretkenliğini arttırıcı ortam ve mekanlar hazırlama şeklindedir.
Meslek elemanları bu çalışmalarını, ekip çalışması ilkesi çerçevesinde, sorun çözücü ve yaşlıyı destekleyici bakış açısıyla teşhis ve tedaviye ilişkin önerilerin yer aldığı mesleki çalışma planı hazırlayarak, gerektiğinde çevre desteği de alarak gerçekleştirir.
Yapılan çalışmalar sonucu uyumsuzluğu ve davranış bozukluğu devam eden yaşlıların, psikiyatrik tedaviden yararlanması sağlanır.
Mesleki çalışma raporları dosyalanarak, saklanır.
Yapılan tüm çalışmalardan sonuç alınamaması ve çevre değişikliğinin uygun olabileceğinin düşünülmesi durumunda düzenlenen raporlar, değerlendirilmek üzere Genel Müdürlüğe gönderilir.
Geçici ve gündüzlü bakım
Madde 81 - Kuruluşlarda yer durumunun uygun olması durumunda, geçici süre ile yatılı veya gündüzlü bakım için yaşlı kabul edilebilir.
Bu bakıma ilişkin olarak;
a) Yaşlıların huzurevlerine ve merkezlere kabul koşullarına sahip olmaları ile ilgili belgeleri düzenlemeleri,
b) Kaldıkları süre içerisinde kuruluşun mevcut kurallarına uymaları,
c) Kuruluş yaşlılarına verilen günlük hizmetlerden yararlanmaları,
d) Geçici süre ile yatılı kalanların, kaldıkları odanın ücretini, gündüzlü bakım verilenlerin ise tek kişilik oda ücretinin %75 ini gün hesabı ile ödemeleri,
e) Gündüzlü bakım hizmeti verilenlerin ulaşımlarının yaşlı ya da yakınları tarafından sağlanması esastır.
Kuruluşlarımızda kalmakta olan yaşlılar sağlık ve ziyaret amaçlı olarak başka bir ildeki kuruluşta en fazla 20 gün ücret ödemeden misafir statüsünde kalabilirler. Ancak bu durumda gidilecek kuruluş müdürlüğü ile iletişime geçilmesi esastır.
Yaşlının uyması gereken kurallar
Madde 82 - Yaşlının uyması gereken kurallar, kuruluş müdürlüğünce bu Yönetmelik çerçevesinde yayımlanan emir ve talimatlarla düzenlenir.
Yaşlılar odalarında ve üzerlerinde ateşli silah, tehlikeli alet ve kimyasal madde bulunduramaz. Arzu eden yaşlılar odalarını yönetimden izin almak koşuluyla döşeyebilir. Yaşlı, personel ve yaşlılarla para alışverişi yapamaz.
Yaşlıların para, mücevher ve kıymetli kağıtlarının güvencesi:
Madde 83 - Yaşlıların tasarruf ve kıymetli eşyalarının güvencesi aşağıda belirtilen esaslar uyarınca sağlanır.
a) Yaşlıların para, mücevher ve kıymetli kağıtları, Müdür Yardımcısı, meslek elemanları, Ayniyat Saymanı ya da mutemet arasından seçilecek üç görevlinin huzurunda tespit yapılıp, iki nüshalı tutanak düzenlenerek müdürün onayına sunulur. Tutanağın biri yaşlıya verilir, diğeri de sosyal servisteki dosyasında saklanır. Bu tür emanetler emanet kasasında saklanır.
b) Yaşlının emanetteki para miktarının, en düşük devlet memuru maaşını aşması durumunda, kuruluş müdürünün görevlendireceği iki kişi tarafından bir kamu bankasında yaşlının adına hesap açtırılır.
c) Yaşlıların tasarruflarının bankada saklanmasına ilişkin kuruluş müdürlüğünce en yakın kamu bankası şubesi ile protokol yapılması durumunda, ilgili şube görevlisince ödeme kuruluşta yaşlıya bizzat yapılır.
Bağışlar
Madde 84 - Kuruluşlara yapılacak ayni bağışlar ayniyat alındısı ile kabul edilerek, ilgili mevzuat çerçevesinde işlem yapılır.
Nakdi bağışlar ise katma bütçeye gelir kaydedilmek üzere İl Sosyal Hizmetler Saymanlığına Vezne Alındısı karşılığında yapılır.
Yaşlıların özel kullanımına uygun nitelikteki bağışlar meslek elemanlarınca dağıtılır.
Bağışların, yaşlıların onurlarını zedeleyecek, yaşlılar üzerinde duygusal ve psikolojik sorunlara yol açacak şekilde bağışçılar tarafından dağıtılmasına izin verilmez.
İlaçlama
Madde 85 - Kuruluş bölümleri haşerelere karşı, yaşlı, personel ve gıda maddelerine zarar vermeyecek şekilde düzenli olarak ilaçlanır.
Ziyaretçiler
Madde 86 - Yaşlıların aileleri ve arkadaşları ile personelin ziyaretçileri, misafirler için düzenlenen bölümlere kabul edilir.
Yaşlıların izni olmaksızın yaşadıkları bölümlere misafir kabul edilmez.
Kuruluştaki yaşlılarını görmek için İl dışından gelen ziyaretçiler bu hizmet için ayrılan bir odada, yılda en fazla üç kez, üçer günü geçmeden ve üç kişilik oda ücreti ödeme koşuluyla kalabilirler.
Kuruluşlarda sürekli ikamet
Madde 87 - Kuruluşlarda hizmetin kalitesine katkıda bulunmak amacıyla, koşullar göz önüne alınarak, idareci ve meslek elemanlarının nöbetçi görevlendirilememesi, teknisyen, teknisyen yardımcısı, kaloriferci, şoför ve diğer hizmetlilerin onarım, ısınma, ulaşım ve bakım hizmetlerinde gereksinim duyulması durumlarında il müdürünün onayı ile bu personelin sürekli ikametlerine izin verilir.
Geçici olarak kuruluşta görevlendirilen personel de aynı koşullarda ikamet edebilir.
Kuruluş giderleri
Madde 88 - Kuruluş giderleri konuyla ilgili mevzuat gereği Genel Müdürlükçe gönderilen ödeneklerden ve varsa döner sermaye gelirlerinden karşılanır.
Ödeneklerin gereksinim önceliklerine göre, uygun bir şekilde zamanında kullanılması esastır. Harcamalar, ilgili mevzuat ve Genel Müdürlükçe belirlenen genel esaslar çerçevesinde yapılır.
Muhasebe
Madde 89 - Muhasebe işlemleri, devlet muhasebe usul ve esaslarına göre yürütülür.
Hizmete Katkı
Madde 90 - Yaşlıların sosyal, psikolojik ve ruhsal yönden desteklenmeleri ve üretken duruma gelebilmeleri amacıyla, sağlık durumu ve yetenekleri göz önüne alınarak kuruluş hizmetlerine gönüllü olarak katılmaları sağlanır.
Standart formlar, araştırma ve inceleme
Madde 91 - Kuruluşlarda Genel Müdürlükçe geliştirilen standart formlar kullanılır. Düzenli sayısal bilgiler geliştirilerek Genel Müdürlüğe gönderilir.
Hizmete yönelik olarak yapılan araştırma ve incelemeler gizlilik ilkesi çerçevesinde olanaklar ölçüsünde yayımlanabilir.
Yürürlükten Kaldırma
Madde 92 - 24/11/1984 tarihli ve 18585 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Huzurevleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 93 - Sayıştay'ın görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayım tarihinde yürürlüğe girer.
Huzurevlerinde Yaşlılara Ücretsiz Yardımlar >>